Choroba Heinego-Medina – przyczyny, objawy, leczenie, diagnoza

choroba Heinego-Medina

Choroba Heinego-Medina to zakaźna choroba wirusowa o bardzo groźnych skutkach. Jej inna nazwa – ostre nagminne porażenie dziecięce – przypomina, że kiedyś występowała dużo częściej. Starsze pokolenia pamiętają, jak wielkie spustoszenie siała wśród dzieci. W krajach strefy umiarkowanej przed nastaniem ery szczepień epidemie zachorowań następowały głównie w lecie, natomiast w strefie tropikalnej wirus jest całoroczny.

W wielu krajach rozwijających się nadal powszechnie występuje i może być stamtąd przywieziony, np. przez turystów. Założone przez WHO pozbycie się wirusa powodującego chorobę Heinego-Medina do 2000 roku nie zostało w pełni osiągnięte, chociaż niektóre kraje (USA, Kanada, Australia) i część starego kontynentu (Europa Zachodnia i Środkowa) uważa się za wolne od niego.

Co wywołuje chorobę Heinego-Medina

Odpowiedzialne za chorobę Heinego-Medina są 3 serotypy wirusa polio, należącego do enterowirusów. Replikują się tkance limfoidalnej gardła i jelit, dlatego też są rozprzestrzeniane są przez kaszel, kichanie i wypróżnianie. Najczęściej do zakażenia dochodzi na drodze fekalno-oralnej, rzadziej drogą oddechową.

Do ośrodkowego układu nerwowego wirusy dostają się po fazie wiremii (namnażania), rozprzestrzeniając się w nim wzdłuż aksonów. W typowym przypadku najsilniej atakowane są komórki rogu przedniego rdzenia kręgowego, co odzwierciedla jedna z innych nazw tej choroby – wirusowe zapalenie rogów przednich rdzenia kręgowego.

Z powodu istnienia trzech typów wirusów i uodporniania się konkretnie na ten typ, który wywołał chorobę, na chorobę Heinego-Medina można zachorować nawet trzykrotnie.

Choroba Heinego-Medina – objawy

Większość zakażeń przebiega zupełnie bezobjawowo. Organizm radzi sobie z wirusem z pomocą odpowiedzi immunologicznej. Powstają swoiste immunoglobuliny klasy IgM, szybko zastępowane przez dłużej wytwarzane IgG. Istotną rolę w zapobieganiu reinfekcjom odgrywają przeciwciała IgG we krwi oraz IgA na powierzchni błon śluzowych. Przeciwciała skierowane przeciwko jednemu z trzech serotypów wirusa polio nie są jednak zdolne do ochrony przed pozostałymi serotypami, choć między typami 1 i 2 istnieje pewien stopień ochrony krzyżowej.

Jedynie u około 5% zakażonych osób pojawiają się kliniczne objawy. Początkowo są mało charakterystyczne, trwają parę dni (poronne polio). Są to:

  • stany podgorączkowe
  • ogólne osłabienie
  • nieżyt górnych dróg oddechowychi
  • inne objawy grypopodobne, biegunka, wymioty

Po krótkiej poprawie następuje:

  • ponowny wzrost temperatury
  • bóle głowy, mięśni i pleców
  • sztywnienie karku i asymetryczne porażenia przy obniżonym napięciu mięśni

Jeszcze rzadziej (u 1%) wirus powoduje zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, na które wskazują:

  • silny ból głowy
  • sztywność karku
  • bóle i kurcze mięśni
  • przejściowy niedowład kończyn (porażenia wiotkie na skutek zaatakowania niższych neuronów ruchowych)

Postać porażenna (1%) obejmuje trwałe zajęcie ośrodkowego układu nerwowego i porażenie mięśni.

fb

Kliknij "Polub tę stronę", a będziesz na bieżąco z najnowszymi artykułami.

Kliknij "Polub tę stronę", a będziesz na bieżąco z najnowszymi artykułami.

fb

Bardzo rzadkie przypadki śmiertelne są następstwem niewydolności układu oddechowego w wyniku porażenia przepony i mięśni klatki piersiowej.

W ostatnich latach opisano dodatkowo zespół postpolio dotyczący osób, które wiele lat wcześniej przebyły polio (nawet bezobjawowo). Dotyczy 1/3 do ½ chorych.  Jego objawy to zmęczenie, bóle, osłabienie mięśni, niekiedy paraliż.

Okres wylęgania choroby Heinego-Medina wynosi 1-4 tygodni, a okres zarażania – od wystąpienia choroby do momentu, gdy w wydzielinach nie stwierdza się już obecności zarazków.

Choroba Heinego-Medina – badania diagnostyczne

Wstępne rozpoznanie choroby jest możliwe już na podstawie objawów klinicznych, niezbędne jednak są też badania dodatkowe, by wykluczyć inne schorzenia, np. zespół Guillaina- Barrego, stwardnienie rozsiane lub inne choroby nerwowo-mięśniowe. W razie podejrzenia choroby Heinego-Medina pacjenta należy poddać badaniu elektromiograficznemu oraz wykonać prześwietlenie klatki piersiowej i analizę czynności oddechowych. Obecność wirusa stwierdzana jest poprzez wymaz z gardła lub badanie stolca, ewentualnie płynu mózgowo-rdzeniowego.

Choroba Heinego-Medina – szczepionka

Istnieją dwa typy szczepionek przeciw polio:

  • Salka – podawana w serii zastrzyków. Szczepionka inaktywowana z martwych wirusów, otrzymana z płynu zakażonych hodowli komórek małpich, której zakaźność znosi dodanie formaliny.
  • Zawiera wszystkie 3 serotypy wirusa polio.
  • Sabina – żywa, atenuowana (osłabiona), podawana doustnie. Są to wyodrębnione formy wszystkich 3 poliowirusów pozbawione zdolności wywoływania choroby przy zachowanej zdolności do replikacji w ciele człowieka. Musi być ona stosowana z dużą ostrożnością, ponieważ może powodować stan chorobowy (porażenie wszczepienne) u osób z obniżoną odpornością.

Choroba Heinego-Medina – leczenie

Leczenie polio polega głownie na zwalczaniu objawów, ponieważ niemożliwa jest farmakologiczna eliminacja wirusa. W przypadkach ciężkich niezbędne jest stosowanie respiratora, w łagodnych natomiast – oczyszczanie górnych dróg oddechowych, by nie dopuścić do zalegania w nich wydzieliny. Niekiedy wykonuje się tracheotomię – zbieg nacięcia krtani ułatwiający dopływ powietrza do dróg oddechowych.

Jedną z ważniejszych form leczenia stanowi długotrwała fizykoterapia. U mniej więcej połowy pacjentów z porażenną postacią polio dochodzi do całkowitego wyzdrowienia, u 25% pozostaje niewielka niesprawność ruchowa, a kolejne 25% dotyka ciężkie inwalidztwo.

Pacjentom z chorobą Heinego-Medina wymagającym rehabilitacji ruchowej w specjalistycznych ośrodkach w celu poprawy sprawności mięśniowej może pomóc:

  • Hydroterapia – pływanie w bardzo ciepłej wodzie zmniejsza napięcie ich mięśni i zwiększa zakres ruchomości w stawach. Wskazane są też wszelkie inne ćwiczenia w wodzie, np. rozciągające.
  • Muzykoterapia – umożliwia przezwyciężanie bólu, ułatwia i usprawnia ruchy mięśni.
  • Terapia zajęciowa – bardzo pomocna w poprawie napięcia i siły mięśni po ustąpieniu ostrej fazy choroby. Dla pacjentów o dużym stopniu niesprawności rehabilitanci przygotowują specjalny program.
Podziel się tymi informacjami z rodziną i przyjaciółmi, mogą im pomóc. Podziel się informacją na:
loading...

Zostaw komentarz